"Matrix" Wachowskich - jak nakręcono przełomowy film sci-fi?

"Matrix" Wachowskich - jak nakręcono przełomowy film sci-fi?
Autor Marlena Krupa
Marlena Krupa05.09.2023 | 7 min.

Film Matrix braci Wachowskich na zawsze odmienił kinematografię. Ten przełomowy obraz science fiction z 1999 roku wniósł do kin nowatorskie techniki filmowe, intrygującą fabułę osadzoną w cyberpunkowej rzeczywistości oraz filozoficzne przesłanie dotykające fundamentalnych pytań o naturę ludzkiej egzystencji. Nic więc dziwnego, że Matrix błyskawicznie zdobył status dzieła kultowego i zapoczątkował jedną z najpopularniejszych franczyz filmowych w historii. Jakie tajemnice kryją się za kulisami produkcji tego wyjątkowego obrazu?

Geneza pomysłu na Matrixa

Pomysł na Matrix zrodził się w głowach siostrzanego duetu reżyserskiego - Lany i Lilly Wachowskich.scenariusz filmu powstawał przez blisko 5 lat i przeszedł wiele metamorfoz, zanim bracia Wachowscy wylansowali ostateczną wizję futurystycznego świata rządzonego przez maszyny, w którym ludzie żyją w symulowanej rzeczywistości zwanej Matriksem. Pierwotnie historia miała oscylować wokół postaci detektywa prowadzącego śledztwo w tajemniczych morderstwach z udziałem hackerów. Z czasem pomysł ewoluował w stronę opowieści o grupie hakerów walczących z dominacją sztucznej inteligencji. Przełom nastąpił, gdy Wachowscy poznali dzieła Williama Gibsona - twórcy terminu "cyberprzestrzeń", które zainspirowały ich do stworzenia wizji Matriksa.

Inspiracje cyberpunkiem i filozofią

Koncepcja Matriksa jako symulowanej rzeczywistości, w której żyją ludzie czerpie garściami z ikonicznych dzieł literatury cyberpunkowej, takich jak Neuromancer Gibsona. Podobne motywy pojawiały się wcześniej w literaturze sci-fi, m.in. w "Symulacrum" Philipa K. Dicka. Filozoficzne inspiracje Wachowscy czerpali z dzieł takich myślicieli jak Jean Baudrillard i jego koncepcja symulakrów.

Od komiksu do pełnometrażowego filmu

Początkowo Wachowscy planowali wydać Matrix w formie komiksu. Jednak zachęceni przez producentów zdecydowali się na pełnometrażowy film fabularny. Stworzyli obszerny, 90-stronicowy scenariusz i bibilię świata przedstawionego. Dzięki temu udało im się przekonać wytwórnie Warner Bros i Village Roadshow do sfinansowania projektu budżetem 60 mln dolarów.

Inspiracje kulturą azjatycką

Twórcy Matrixa czerpali inspirację nie tylko z literatury i filozofii Zachodu. Równie istotny był wpływ kultury Dalekiego Wschodu - sztuk walki, hinduizmu i buddyzmu. Stąd w filmie pojawiają się odniesienia do Ajurwedy, reinkarnacji, czy idea wybawcy - Neo jako nowego mesjasza. To połączenie wątków sciency-fiction z duchowością Wschodu nadało Matriksowi wyjątkowy, eklektyczny charakter.

Scenariusz i casting do filmu

Prace nad scenariuszem i obsadą Matrixa były niezwykle wymagające, ale ostatecznie pozwoliły stworzyć film z pamiętnymi bohaterami i inteligentną, wielowarstwową fabułą.

Prace nad scenariuszem Matrixa

Wachowscy przez lata dopracowywali scenariusz, usuwając i dodając wątki fabularne. Początkowo Morfeusz miał być kobietą, a Neo - podstarzałym mężczyzną. Ostatecznie bracia zdecydowali się na młodszego bohatera, by podkreślić motyw mesjasza. Dialogi były dopieszczane tak, by oddawały charakter postaci. Sceny akcji przeplatają się z długimi wywodami filozoficznymi.

Wybór obsady aktorskiej

Do głównych ról początkowo brani byli znani aktorzy pokroju Will Smitha czy Nicholasa Cage'a. Ostatecznie wybór padł na mniej rozpoznawalne twarze. W rolę Neo wcielił się Keanu Reeves, Laurence Fishburne zagrał Morfeusza, a Carrie-Anne Moss - Trinity. Dzięki temu widz mógł w pełni utożsamić się z postaciami.

Treningi aktorów przed zdjęciami

Aby wiarygodnie oddać akrobatyczne sceny walki, aktorzy przeszli intensywne, cztero-pięciomiesięczne szkolenia sztuk walki, jazdy motocyklowej, obsługi broni oraz skoków spadochronowych. Dzięki temu większość tricków i kaskaderskich scen mogli zagrać sami, bez dublerów.

Realizacja zdjęć i efekty specjalne

Zdjęcia i efekty specjalne do Matrixa przeszły do historii kina i zdefiniowały nową erę blockbusterów sci-fi.

Innowacyjna technika "bullet time"

Słynny "bullet time" - sceny z "zamrożonym czasem" kiedy kamera krąży wokół nieruchomych postaci - stały się ikoniczne dla Matriksa. Efekt uzyskano dzięki rzędowi aparatów fotograficznych ustawionych po obwodzie sceny akcji.

Nakręcenie tricków kaskaderskich

Film obfituje w spektakularne sceny walk i pościgów z udziałem kaskaderów. Szczególnie pamiętny jest 12-minutowy pościg oraz lobby buildingu, gdzie Neo i Trinity rozprawiają się z ochroniarzami.

Tworzenie efektów CGI przez Animal Logic

Firma Animal Logic odpowiadała m.in. za stworzenie wizualizacji "deszczu zielonych znaków" Matriksa oraz animacji postaci w świecie wirtualnym. Te efekty specjalne na długo wyznaczyły nowy standard w branży.

Muzyka i charakterystyczny styl Matrixa

"Matrix" Wachowskich - jak nakręcono przełomowy film sci-fi?

Matrix wyróżnia się futurystyczną scenografią i kostiumami. Niezwykły klimat buduje też porywająca ścieżka dźwiękowa.

Klimatyczna ścieżka dźwiękowa

Mroczna, industrialna muzyka autorstwa Dona Davisa i Juno Reactor doskonale buduje klimat Matrixa. Przebojowym hitem okazała się czołówka "Wake Up" zespołu Rage Against the Machine.

Futurystyczne kostiumy i scenografia

Kostiumy projektantki Kym Barrett nawiązują cyberpunkowym klimatem nawiązują do stylistyki lat 90. Scenografia osadza akcję w ponurej, industrialnej przyszłości.

Wpływ filozofii Wschodu na estetykę filmu

Estetyka Matrixa nasycona jest odniesieniami do sztuki i kultury Dalekiego Wschodu, czego przejawem są m.in. scenografia i stroje bohaterów utrzymane w konwencji anime i mangi.

Odbiór i dziedzictwo Matrixa

Matrix zebrał znakomite recenzje, zdominował box office i zyskał status dzieła kultowego, wywierając ogromny wpływ na popkulturę.

Sukces kasowy i nagrody filmowe

Matrix zebrał ponad 460 mln dolarów przy budżecie 60 mln. Film zdobył 4 Oscary i inne prestiżowe nagrody. Krytycy chwalili przełomową formułę i ponadczasową tematykę.

Matrix jako dzieło kultowe

Styl cyberpunkowy Matrixa, innowacyjne efekty i ponadczasowa tematyka sprawiły, że obraz zyskał status dzieła kultowego i ikony popkultury przełomu wieków.

Inspiracje w popkulturze i nawiązania

Matrix wywarł ogromny wpływ na kino sci-fi i akcji, gry wideo, komiksy, muzykę i modę. Pojawia się w niezliczonych nawiązaniach i parodiach jako synonim wirtualnej rzeczywistości.

Dalsze losy serii filmowej

Choć kontynuacje - Matrix Reaktywacja i Matrix Rewolucje - nie dorównały oryginałowi, to franczyza Matrixa nadal ma się dobrze i doczekała się kolejnych odsłon.

Słabsze przyjęcie sequeli

Sequele z 2003 r. spotkały się ze zmieszanymi recenzjami i słabszymi wynikami finansowymi, choć nadal były kasowymi hitami. Krytykowano nadmierną złożoność fabuły i brak świeżości.

Plany kontynuacji franczyzy

Mimo niepowodzenia sequeli, Matrix pozostaje popularną i dochodową franczyzą. W 2021 r. powstał kolejny film - Matrix Zmartwychwstania. Szykowane są także gry wideo osadzone w tym świecie.

Trwałość motywów z Matrixa

Matrix na trwale wpisał się do kanonu popkultury dzięki uniwersalnym motywom jak rzeczywistość symulowana przez maszyny, walka z uciskającym systemem czy mesjasz wyzwalający ludzkość.

Podsumowanie

Matrix to bez wątpienia jeden z najważniejszych i najbardziej wpływowych filmów w historii kina. Dzieło Wachowskich zrewolucjonizowało blockbustery sci-fi dzięki pionierskim technikom filmowym, niebanalnej fabule łączącej wątki akcji z filozofią oraz ponadczasowym przesłaniem. Matrix wciąż pozostaje niezwykle popularny w popkulturze, a jego motywy i symbole na stałe wpisały się do kanonu kina. Film pokazuje także, jak ważna jest kreatywność i odwaga twórców, by zaryzykować i zrealizować ambitną, nowatorską wizję. Dzięki temu powstają dzieła przełomowe, które na zawsze zmieniają oblicze X Muzy.

Najczęściej zadawane pytania

Pomysł zrodził się w głowach Lany i Lilly Wachowskich i przez lata ewoluował, czerpiąc z literatury cyberpunkowej i filozofii. Początkowo miał być komiksem.

"Matrix" to termin na określenie symulowanej rzeczywistości, w której żyją ludzie w filmie - iluzji sterowanej przez maszyny.

Ujęcia z "zatrzymanym czasem", gdy kamera krążyła wokół nieruchomych aktorów, realizowano dzięki rzędowi aparatów otaczających scenę.

Początkowo rolę Neo rozważano dla Willa Smitha lub Nicholasa Cage'a. Ostatecznie obsadzono mniej znanych aktorów.

Sequele spotkały się ze zmieszanym przyjęciem. Krytykowano ich zbytnią zawiłość fabularną i brak świeżości w stosunku do oryginału.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jak przeliczyć m3 gazu na kwh?
  2. Jakie rodzaje ogrzewania do domu wybrać: poradnik dla polskich właścicieli domów
  3. Krzesła stylowe do salonu - jak wybrać idealne krzesła do swojego wnętrza?
  4. "Dziewiąte wrota" - okultyzm i tajemnice starożytnych ksiąg w thrillerze Polańskiego
  5. Jak stworzyć idealne domowe kino? 9 wskazówek dla kinomanów
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Marlena Krupa
Marlena Krupa

Jestem entuzjastką kina i seriali, które ukazują świat barw i emocji. Na moim blogu odsłaniam fabuły przez pryzmat moich oczu, wplecionych w refleksje. Zapraszam na podróż przez ekranowe historie, gdzie zmysłowość dialogów spotyka się z głębokimi analizami postaci. To miejsce, gdzie świat fikcji staje się rzeczywistością uczuć.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 4.00 Liczba głosów: 1

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły